Programy jednostkowe - Monitoring Ptaków Polski

Programy jednostkowe

Ptaki są monitorowane w ramach systemu programów dedykowanych grupom gatunków lub pojedynczym gatunkom. Każdy podprogram wykorzystuje metody dostosowane do specyfiki monitorowanej grupy ptaków i jest prowadzony w odpowiednim sezonie.

Aktualnie Monitoring Ptaków Polski składa się z następujących programów poświęconych ptakom lęgowym:

Sezon lęgowy

Programy dedykowane wielu gatunkom:

Monitoring Pospolitych Ptaków Lęgowych (MPPL)

Gatunki objęte monitoringiem
Notowane są wszyskie gatunki. Dane o trendach obliczane są dla 110 najbardziej rozpowszechnionych gatunków

Parametry
Wskaźnik liczebności gatunku
Wskaźnik rozpowszechnienia gatunku
Wskaźniki zagregowane:

  • wskaźnik zmian liczebności ptaków krajobrazu rolniczego
  • wskaźnik zmian liczebności pospolitych ptaków leśnych


Powierzchnie próbne
Minimum 600 powierzchni 1 km x 1 km

Dobór powierzchni
Losowanie warstwowe w obrębie 15 regionów geograficznych kraju

Koordynacja
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, Tomasz Chodkiewicz, Łukasz Wardecki (mppl@otop.org.pl) oraz 16 koordynatorów regionalnych

Monitoring Flagowych Gatunków Ptaków (MFGP)

Gatunki objęte monitoringiem
12 łatwych do indentyfikacji, wykrycia i policzenia w obrębie powierzchni gatunków:

  • łabędź niemy Cygnus olor
  • perkoz rdzawoszyi Podiceps grisegena
  • zausznik Podiceps nigricollis
  • bąk Botaurus stellaris
  • czapla siwa Ardea cinerea
  • bocian biały Ciconia ciconia
  • błotniak stawowy Circus aeruginosus
  • żuraw Grus grus
  • śmieszka Larus ridibundus
  • rybitwa rzeczna Sterna hirundo
  • rybitwa czarna Chlidonias niger
  • gawron Corvus frugilegus


Parametry
Wskaźnik liczebności gatunku
Wskaźnik rozpowszechnienia gatunku
Wskaźnik efektów rozrodu (łabędź niemy, bocian biały)

Powierzchnie próbne
48 powierzchni 10 km x 10 km

Dobór powierzchni
Losowanie warstwowe w obrębie 15 regionów geograficznych kraju

Koordynacja
Stacja Ornitologiczna MIZ PAN, Arkadiusz Sikora (sikor@miiz.waw.pl)

Monitoring Ptaków Mokradeł (MPM)

Gatunki objęte monitoringiem
Notowane są wszyskie gatunki. Wiarygodne, precyzyjne dane dla 30 najbardziej rozpowszechnionych gatunków

Parametry
Wskaźnik liczebności gatunku
Wskaźnik rozpowszechnienia gatunku

Powierzchnie próbne
352 powierzchnie 1 km x 1 km, wskazanych w granicach 44 powierzchni o wielkości 10 km x 10 km (po 8 powierzchni 1 km2 w obrębie każdej powierzchni 100 km2)

Dobór powierzchni
Powierzchnie pierwszego stopnia (10 km x 10 km) wskazywane w oparciu o losowanie warstwowe. Powierzchnie drugiego stopnia (1 km x 1 km) wskazywane pierwotnie w oparciu o schemat systematyczny, zmodyfikowany później z uwzględnieniem rozmieszczenia odpowiednich siedlisk.

Koordynacja
Stacja Ornitologiczna MiIZ PAN, Grzegorz Neubauer (grzegorz.neubauer@uwr.edu.pl), Piotr Zieliński (piotrz@miiz.waw.pl)

Monitoring Ptaków Drapieżnych (MPD)

Gatunki objęte monitoringiem
11 gatunków ptaków drapieżnych oraz 1 gatunek ptaka brodzącego:

  • trzmielojad Pernis apivorus
  • kania ruda Milvus milvus
  • kania czarna Milvus migrans
  • bielik Haliaeetus albicilla
  • jastrząb Accipiter gentilis
  • myszołów Buteo buteo
  • błotniak stawowy Circus aeruginosus
  • błotniak łąkowy Circus pygargus
  • orlik krzykliwy Aquila pomarina
  • pustułka Falco tinnunculus
  • kobuz Falco subbuteos
  • bocian czarny Ciconia nigra


Parametry
Wskaźnik liczebności gatunku
Wskaźnik rozpowszechnienia gatunku
Wskaźnik efektów rozrodu (bielik, orlik krzykliwy)

Powierzchnie próbne
49 powierzchni 10 km x 10 km

Dobór powierzchni
Losowanie warstwowe w oparciu o podział kraju na 3 warstwy.

Koordynacja
Komitet Ochrony Orłów, Zdzisław Cenian (kontakt@koo.org.pl)

Monitoring Lęgowych Sów Leśnych (MLSL)

Gatunki objęte monitoringiem
6 gatunków leśnych sów:

  • puszczyk Strix aluco
  • puszczyk uralski Strix uralensis
  • uszatka Asio otus
  • włochatka Aegolius funereus
  • sóweczka Glaucidium passerinum
  • puchacz Bubo bubo


Parametry
Wskaźnik liczebności gatunku
Wskaźnik rozpowszechnienia gatunku

Powierzchnie próbne
40 powierzchni 5 km x 5 km, wskazanych w granicach powierzchni o wielkości 10 km x 10 km

Dobór powierzchni
Powierzchnie pierwszego stopnia (10 km x 10 km) wskazywane w oparciu o losowanie warstwowe w oparicu o liczbę gatunków sów z I zał. DP występujących na danym obszarze. Powierzchnie drugiego stopnia (5 km x 5 km) wybierane przez obserwatora.

Realizacja
Stowarzyszenie Ochrony Sów, Sławomir Rubacha (srubacha1@gmail.com)

Monitoring Sów Krajobrazu Rolniczego (MSKR)

Gatunki objęte monitoringiem
Gatunki podstawowe:
płomykówka Tyto alba
pójdźka Athene noctua
Gatunek dodatkowy:
uszatka Asio otus

Parametry
Wskaźnik liczebności gatunków
Wskaźnik rozpowszechnienia gatunków

Powierzchnie próbne
60 powierzchni 5 x 5 km

Dobór powierzchni
Wylosowane na siatce aktualnych stanowisk płomykówki i pójdźki  

Koordynacja
Stowarzyszenie Ochrony Sów
Wojciech Okliński (wojciech.oklinski@sowy.sos.pl)

Monitoring Ptaków Wybrzeża i Rzek (MPWR)

Gatunki objęte monitoringiem
Gatunki podstawowe:
ohar Tadorna tadorna
ostrygojad Haematopus ostralegus
sieweczka obrożna Charadrius hiaticula
rybitwa białoczelna Sternula albifrons

Gatunki dodatkowe:
sieweczka rzeczna Charadrius dubius
mewa siwa Larus canus
rybitwa rzeczna Sterna hirundo

Parametry
Gatunki podstawowe:
Liczebność krajowej populacji gatunków podstawowych
Rozmieszczenie gatunków podstawowych

Gatunki dodatkowe:
Wskaźnik liczebności gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych gatunków podstawowych w granicach kraju

Dobór powierzchni
Wszystkie znane stanowiska lęgowe gatunków podstawowych

Koordynacja
Muzeum i Instytut Zoologii PAN
Szymon Beuch (koordynator krajowy, sbeuch@miiz.waw.pl), Arkadiusz Sikora (środkowe i wschodnie Pomorze), Łukasz Ławicki (zachodnie Pomorze), Patryk Rowiński (dolina Wisły i Bugu).

Monitoring Łąkowych Siewek (MLS) (dawniej Monitoring Kulika Wielkiego)

Gatunki objęte monitoringiem
czajka Vanellus vanellus
kulik wielki Numenius arquata
rycyk Limosa limosa
krwawodziób Tringa totatnus

Parametry
Wskaźnik liczebności gatunku
Wskaźnik rozpowszechnienia gatunku

Powierzchnie próbne
100 powierzchni 2 km x 2 km 2015-2020
dodatkowych 60 powierzchni od roku 2021

Dobór powierzchni
Losowanie w obrębie obszaru występowania gatunku

Koordynacja
Muzeum i Instytut Zoologii PAN
Dominik Krupiński (dominik@bocian.org.pl)

Programy dedykowane 1-2 gatunkom:

Monitoring Biegusa Zmiennego (MBZ)

Gatunek objęty monitoringiem
biegus zmienny Calidris alpina schinzii

Parametry
Liczebność krajowej populacji gatunku
Rozmieszczenie gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w granicach kraju

Koordynacja
Stacja Ornitologiczna MIZ PAN
Arkadiusz Sikora (sikor@miiz.waw.pl)

Monitoring Czapli Siwej i Białej (MCZ)

Gatunki objęte monitoringiem
czapla siwa Ardea cinerea
czapla biała Ardea alba

Parametry
Liczebność krajowej populacji gatunku
Rozmieszczenie gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w granicach kraju

Dobór powierzchni
Wszystkie znane stanowiska lęgowe obu gatunków

Koordynacja
Muzeum i Instytut Zoologii PAN
Szymon Beuch (koordynator krajowy, południowa Polska, sbeuch@miiz.waw.pl), Przemysław Wylegała (zachodnia Polska, przemo@salamandra.org.pl), Adam Zbyryt (wschodnia Polska, adam.zbyryt@wp.pl)

Monitoring Dubelta (MDU)

Gatunek objęty monitoringiem
dubelt Gallinago media

Parametry
Wskaźnik liczebności krajowej populacji
Rozpowszechnienie gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w granicach kraju

Koordynacja
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków
Michał Korniluk (michal.korniluk@gmail.com)

 

 

Monitoring Kormorana (MKO)

Gatunek objęty monitoringiem
kormoran Phalacrocorax carbo

Parametry
Liczebność populacji lęgowej gatunku
Rozmieszczenie gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w całym kraju

Koordynacja
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków
Szymon Bzoma (szymbz@poczta.onet.pl)

Monitoring Kraski (MKR)

Gatunek objęty monitoringiem
kraska Coracias garrulus

Parametry
Liczebność krajowej populacji
Rozmieszczenie gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w granicach kraju

Koordynacja
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków
Andrzej Górski (andrzej.gorski@uwm.edu.pl), Łukasz Wardecki (lukasz.wardecki@otop.org.pl)

Monitoring Łabędzia Krzykliwego (MLK)

Gatunek objęty monitoringiem
łabędź krzykliwy Cygnus cygnus

Parametry
Liczebność krajowej populacji gatunku
Rozmieszczenie gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w granicach kraju

Koordynacja
Stacja Ornitologiczna MIZ PAN
Arkadiusz Sikora (sikor@miiz.waw.pl), Maria Wieloch (mwieloch@miiz.waw.pl)

Monitoring Mewy Czarnogłowej (MMC)

Gatunek objęty monitoringiem
mewa czarnogłowa Larus melanocephalus

Parametry
Liczebność krajowej populacji gatunku
Rozmieszczenie gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w granicach kraju

Koordynacja
Stacja Ornitologiczna MIZ PAN
Monika Zielińska (m.zielinska@proornis.pl)

Monitoring Orlika Grubodziobego (MOG)

Gatunek objęty monitoringiem
Orlik grubodzioby Clanga clanga

Parametry
Liczebność krajowej populacji gatunku
Rozmieszczenie gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w granicach kraju

Koordynacja
Komitet Ochrony Orłów
Zdzisław Cenian (kontakt@koo.org.pl)

Monitoring Orła Przedniego (MOP)

Gatunek objęty monitoringiem
Orzeł przedni Aquila chrysaetos

Parametry
Liczebność krajowej populacji gatunku
Rozmieszczenie gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w granicach kraju

Koordynacja
Komitet Ochrony Orłów
Zdzisław Cenian (kontakt@koo.org.pl)

Monitoring Podgorzałki (MPO)

Gatunek objęty monitoringiem
podgorzałka Aythya nyroca

Parametry
Liczebność krajowej populacji gatunku
Rozmieszczenie gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w granicach kraju

Koordynacja
Stacja Ornitologiczna MIZ PAN
Arkadiusz Sikora (sikor@miiz.waw.pl), Maria Wieloch (mwieloch@miiz.waw.pl)

Monitoring Produktywności Bielika (MBP)

Gatunek objęty monitoringiem
bielik Haliaeetus albicilla

Parametry
Liczebność populacji lęgowej gatunku
Rozmieszczenie gatunku
Produktywność (tylko bielik)

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w pasie wybrzeża definiowanym jako bufor o wielkości 10 km od linii wybrzeża z uwzględnieniem zalewów przymorskich

Koordynacja
Komitet Ochrony Orłów
Zdzisław Cenian (kontakt@koo.org.pl)

Monitoring Puszczyka Mszarnego (MPS)

Gatunek objęty monitoringiem
puszczyk mszarny Strix nebulosa

Parametry
Liczebność krajowej populacji gatunku
Rozmieszczenie gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w granicach kraju

Dobór powierzchni
Wszystkie znane stanowiska lęgowe

Koordynacja
Muzeum i Instytut Zoologii PAN
Bartłomiej Woźniak (accipiter.nisus@wp.pl)

Monitoring Rybitwy Czubatej (MRC)

Gatunek objęty monitoringiem
rybitwa czubata Thalasseus sandvicensis

Parametry
Liczebność populacji lęgowej gatunku
Rozmieszczenie gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych

Koordynacja
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków
Szymon Bzoma (szymbz@poczta.onet.pl)

Monitoring Rybołowa (MRY)

Gatunek objęty monitoringiem
rybołów Pandion haliaeetus

Parametry
Liczebność krajowej populacji gatunku
Rozmieszczenie gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w granicach kraju

Koordynacja
Komitet Ochrony Orłów
Zdzisław Cenian (kontakt@koo.org.pl)

Monitoring Rzadkich Dzięciołów (MRD)

Gatunki objęte monitoringiem

  • dzięcioł trójpalczasty Picoides tridactylus
  • dzięcioł białogrzbiety Dendrocopos leucotos

Parametry
Wskaźnik liczebności gatunku
Wskaźnik rozpowszechnienia gatunku

Powierzchnie próbne
180 powierzchni 2 km x 2 km

Dobór powierzchni
Losowanie warstwowe w obrębie obszaru występowania gatunku

Koordynacja
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków
Łukasz Wardecki (lukasz.wardecki@otop.org.pl)

Karpaty zachodnie i środkowe: Marcin Matysek (marcin.mwt@interia.pl)
Karpaty wschodnie: Damian Nowak (dnowak@magurskipn.pl)
Polska północno-wschodnia: Tomasz Tumiel (tomtum@op.pl)

Monitoring Ślepowrona (MSL)

Gatunek objęty monitoringiem
ślepowron Nycticorax nycticorax

Parametry
Liczebność krajowej populacji
Rozmieszczenie gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w granicach kraju

Koordynacja
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków
Jacek Betleja (betleja@muzeum.bytom.pl)

Monitoring Wodniczka (MWO)

Gatunek objęty monitoringiem
wodniczka Acrocephalus paludicola

Parametry
Wskaźnik liczebności gatunku
Wskaźnik rozpowszechnienia gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w granicach kraju
Na głównych lęgowiskach (dolina Biebrzy, Polesie) transekty o długości 1 km

Koordynacja
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków
Krzysztof Stasiak (cały kraj, krzysztof.stasiak@otop.org.pl), Piotr Marczakiewicz (Biebrza, piotr.marczakiewicz@otop.org.pl), Jarosław Krogulec (Polesie, jaroslaw.krogulec@otop.org.pl)

Monitoring Żołny (MZO)

Gatunki objęte monitoringiem
Gatunek główny: żołna Merops apiaster
Gatunek dodatkowy: brzegówka Riparia riparia


Parametry
Liczebność krajowej populacji gatunku
Rozmieszczenie gatunku

Powierzchnie próbne
Liczenie na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych w granicach kraju

Dobór powierzchni
Wszystkie znane stanowiska lęgowe gatunku głównego

Koordynacja
Muzeum i Instytut Zoologii PAN
Szymon Beuch (sbeuch@miiz.waw.pl), Przemysław Stachyra (przemekstachyra@wp.pl)

Sezon przelotów i zimowania

Monitoring Zimujących Ptaków Morskich (MZPM)

Gatunki objęte monitoringiem
8 gatunków docelowych:

  • Nur rdzawoszyi Gavia stellata
  • Nur czarnoszyi Gavia arctica
  • Lodówka Clangula hyemalis
  • Markaczka Melanitta nigra
  • Uhla Melanitta fusca
  • Nurzyk Uria aalge
  • Alka Alca torda
  • Nurnik Cepphus grylle

Parametry
Wskaźnik liczebności gatunku
Wskaźnik rozpowszechnienia gatunku

Powierzchnie próbne

  • 42 odcinki transektowe w 12 milowej strefy przybrzeżnej
  • 8 odcinków transektowych na Ławicy Słupskiej
  • 6 odcinków transektowych na Zatoce Pomorskiej

Dobór powierzchni
Akweny o głębokości do 20-30 m w polskiej strefie wód przybrzeżnych

Koordynacja
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, Włodzimierz Meissner (w.meissner@ug.edu.pl)

Monitoring Zimujących Ptaków Wodnych i Wód Przejściowych (MZPW, MZPWP)

Gatunki objęte monitoringiem
14 gatunków docelowych:

  • Perkoz dwuczuby Podiceps cristatus
  • Kormoran Phalacrocorax carbo
  • Czapla siwa Ardea cinerea
  • Łabędź niemy Cygnus olor
  • Łabędź krzykliwy Cygnus cygnus
  • Krzyżówka Anas platyrhynchos
  • Głowienka Aythya ferina
  • Czernica Aythya fuligula
  • Ogorzałka Aythya marila
  • Gągoł Bucephala clangula
  • Bielaczek Mergus albellus
  • Szlachar Mergus serrator
  • Nurogęś Mergus merganser
  • Łyska Fulica atra

Parametry
Liczebność gatunku
Wskaźnik rozpowszechnienia gatunku

Powierzchnie próbne
372 zbiorniki oraz odcinki rzek na terenie całego kraju
31 odcinków wybrzeża oraz zbiorników przymorskich

Dobór powierzchni
Najważniejsze zimowiska ptaków wodnych w skali kraju i wybrzeża Bałtyku

Koordynacja
Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, Włodzimierz Meissner (w.meissner@ug.edu.pl)
Pracami projektu w poszczególnych regionach kraju kierują koordynatorzy regionalni.

Monitoring Noclegowisk Gęsi (MNG)

Gatunki objęte monitoringiem

  • gęś zbożowa Anser fabalis
  • gęś białoczelna Anser albifrons

Parametry
Wskaźnik liczebności gatunku
Wskaźnik rozpowszechnienia gatunku

Powierzchnie próbne
99 stanowisk obejmujących największe noclegowiska gęsi

Dobór powierzchni
Liczenia będą prowadzone noclegowiskach, na których liczebność przekracza 1000 os.

Koordynacja
PTOP Salamandra, Przemysław Wylegała (Wielkopolska, Ziemia Lubuska i Kujawy, przemo@salamandra.org.pl), Bartosz Smyk (Śląsk, bartsmyk@eko.org.pl), Łukasz Ławicki (reszta kraju, izuza@interia.pl)

Monitoring Noclegowisk Żurawi (MNZ)

Gatunki objęte monitoringiem

  • żuraw Grus grus

Parametry
Wskaźnik liczebności gatunku
Wskaźnik rozpowszechnienia gatunku

Powierzchnie próbne
87 powierzchni 10 km x 10 km obejmujących noclegowiska żurawi

Dobór powierzchni
Liczenia będą prowadzone na 90 noclegowiskach, na których gatunek występuje najliczniej

Realizacja
Stacja Ornitologiczna MiIZ PAN,  Łukasz Ławicki (Pomorze Zachodnie, Lubelszczyzna i Podlasie, izuza@interia.pl), Wiesław Lenkiewicz (Śląsk, vlen@vp.pl), Przemysław Wylegała (Wielkopolska, Ziemia Lubuska i Kujawy, przemo@salamandra.org.pl), Arkadiusz Sikora (zlotowiska w innych częściach kraju, sikor@miiz.waw.pl)

Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Plików Cookies.
Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies w Twojej przeglądarce.