 |  | W ramach systemu monitoringu ptaków różne grupy ptaków lub poszczególne gatunki są monitorowane w oddzielnych, jednostkowych programach. Z osiemnastu programów szesnaście dotyczy monitoringu populacji lęgowych, natomiast dwa dotyczą ptaków wodnych zimujących w naszym kraju.
Z szesnastu programów monitoringu populacji ptaków lęgowych pięć nastawiona jest na jednoczesny monitoring wielu gatunków. Realizowane one są na powierzchniach próbnych o wielkości od 1 km2 do 100 km2 reprezentatywnych dla obszaru kraju. W ten sposób monitorowane są ptaki na tyle rozpowszechnione lub liczne w Polsce, że coroczne kontrole wszystkich znanych miejsc ich występowania są w praktyce niewykonalne. Coroczne oceny wskaźników liczebności ich populacji są tu uzyskiwane z zastosowaniem metodyki reprezentacyjnej (survey sampling), czyli wnioskowania o całości populacji na podstawie badań wykonanych na odpowiednio wskazanych, reprezentatywnych próbach.
Jedenaście programów jest dedykowanych pojedynczym gatunkom. Dziewięć z nich opiera się na liczeniach wykonywanych na wszystkich znanych stanowiskach lęgowych danego gatunku w Polsce. Są to ptaki na tyle rzadkie, że tego typu podejście w skali kraju jest wykonalne. Monitoring wszystkich stanowisk lęgowych pozostałych dwóch gatunków jest zbyt trudny i niewykonalny pomimo niskich liczebności w skali kraju. Związane jest to z biologią tych ptaków oraz miejscami ich występowania. Dlatego liczone one są na powierzchniach próbnych wielkości 4 km2 oraz 100 km2.
Dwa programy skupiają się na monitoringu populacji ptaków zimujących. Jeden z nich dotyczy zimujących ptaków morskich na wodach przybrzeżnych, drugi z kolei zimujących ptaków na wodach śródlądowych. Metodyka polega na corocznym monitoringu wód przybrzeżnych oraz wszystkich ważnych dla ptaków zimujących wód śródlądowych. |
| |